Winterswijk-Zevenaar

Spoorlijn Winterswijk-Zevenaar

Totale lengte: 49,6 km
Spoorwijdte: normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door GOLS
Geopend: Winterswijk GOLS - Zevenaar: 15 juli 1885
               aansluiting Winterswijk NWS: 1 januari 1936
Huidige status: in gebruik
Geëlektrificeerd: nee
Aantal sporen: 1
Baanvaksnelheid: 100 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding: ATB NG
Treindienst door Breng, Arriva

De spoorlijn Winterswijk - Zevenaar verbindt sinds 15 juli 1885 Winterswijk met Zevenaar. De spoorlijn was onderdeel van het net van lokaalspoorwegen in Twente en de Achterhoek, aangelegd door de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij (GOLS). De spoorlijn tussen Winterswijk en Zevenaar is de enige spoorlijn van deze voormalige maatschappij die nog altijd in regulier gebruik is.
Inhoud
1 Geschiedenis
2 Stations en gebouwen
2.1 De jaren 30
2.2 Vereenvoudiging emplacementen en accommodaties

1. Geschiedenis
De spoorlijn werd aangelegd door de GOLS. Deze maatschappij legde in de jaren 80 van de negentiende eeuw in het oosten van Nederland een net van lokaalspoorwegen aan. Deze lijnen waren voornamelijk bedoeld voor het vervoer van goederen voor de Twentse textielfabrieken. Als eerste kwam in 1884 de spoorlijn Winterswijk - Neede gereed, een jaar later gevolgd door de spoorlijn vanuit Winterswijk naar Zevenaar. In Winterswijk werd voortaan gebruikgemaakt van het eigen station van de GOLS. Tussen de stations van de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij en de GOLS ontstond in de loop der jaren een omvangrijk emplacement van bijna 20 sporen. Ook in Zevenaar maakte de maatschappij gebruik van een eigen stationsgebouw.
In 1892 werd een verbindingsspoor met de Rhijnspoorweg aangelegd. Hiermee werd rechtstreeks treinverkeer tussen Arnhem en Winterswijk mogelijk. De verbindingsboog werd tot 1918 alleen gebruikt voor goederenvervoer. In dat jaar werd ook het reizigersvervoer naar het station van de NRS verplaatst. Veel treinen reden voortaan door naar Arnhem. In 1936 werd de treindienst in Winterswijk verplaatst naar het station van de NWS. De andere treindiensten voor reizigerstreinen op de voormalige trajecten van de GOLS waren een jaar eerder opgeheven. Voor de treinen van en naar Zevenaar werd de spoorlijn over een lengte van bijna twee kilometer verlegd.
De exploitatie werd in eerste instantie door de GOLS zelf verricht. In 1920 werden de spoorlijnen van de maatschappij overgenomen door de HSM. Niet veel later gingen de overgebleven spoorwegmaatschappijen intensiever samenwerken en in 1938 ontstond de N.V. Nederlandse Spoorwegen. De NS exploiteerde de treindienst op de voormalige GOLS-spoorlijn ruim 70 jaar. In 1999 ging de treindienst tussen Winterswijk en Doetinchem over naar Syntus. Twee jaar later volgde het traject Doetinchem - Zevenaar. Na verloop van tijd kwam Syntus steeds meer onder vuur te liggen vanwege storingen en vertragingen op dit traject, te korte treinen en defect materieel. in 2010 moest men een boete betalen van 35000 euro aan de Provincie Gelderland. In 2012 verloor Syntus de consessie Achterhoek aan Arriva inclusief de treindiensten Winterswijk - Doetinchem - Zevenaar. Naast Arriva rijden nu op het traject Arnhem - Doetinchem ook treinen van Hermes onder de merknaam Breng.
2. Stations en gebouwen
Hoewel de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij in Winterswijk al een station had, stopten de treinen van de GOLS na opening van de spoorlijn naar Zevenaar bij het eigen station Winterswijk GOLS. Als accommodatie werd een voormalige directiekeet van de NWS gebruikt. Bij de NWS had dit gebouw eerder ook als stationsgebouw dienst gedaan. In 1908 kwam het definitieve stationsgebouw gereed. Ook in Zevenaar had de GOLS een eigen stationsgebouw, vlak bij het bestaande station van de NRS.
Net als de meeste spoorwegmaatschappijen maakte ook de GOLS gebruik van een aantal standaardontwerpen voor stationsgebouwen. De stations Aalten, Varsseveld, Terborg, Doetinchem en Zevenaar GOLS kregen het grootste ontwerp, een rechthoekig hoog gebouw, met een puntgevel aan de zowel de straat- als de perronzijde. In Terborg en Doetinchem kregen de stations tevens een goederenloods. De stations Bredevoort, Wehl en Didam kregen een laag stationsgebouw. In de eerste twee decennia van de twintigste eeuw werden de stationsgebouwen vergroot. Hierbij kregen alle gebouwen een extra verdieping. Ook werd in de meeste gevallen een goederenloods gebouwd of uitgebreid. Het stationsgebouw van Zevenaar werd in 1910 en 1915 vergroot. In 1918 werd de treindienst echter verplaatst naar het station van de NRS. Het voormalige stationsgebouw van de GOLS werd in 1974 gesloopt.
2.1 De jaren 30
In 1935 werden de meeste stopplaatsen en haltes langs de spoorlijn gesloten. Ook het station Bredevoort werd gesloten. Alleen de halte Doetinchem-Wijnbergen bleef in gebruik. De halte was inmiddels voorzien van een grote abri. In 1959 werd de abri vervangen door een haltegebouw van het Standaardtype Vierlingsbeek. De halte werd in 1966 vernoemd in Doetinchem West. Met het in gebruik nemen van de nieuwe voorstadshalte Doetinchem De Huet in 1985 werd de halte gesloten. Het haltegebouwtje is bewaard gebleven. Station Winterswijk werd in 1936 verlaten. Het stationsgebouw is bewaard gebleven en doet inmiddels dienst als museum.
2.2 Vereenvoudiging emplacementen en accommodaties
In de jaren zeventig en 80 werden de meeste emplacementen sterk vereenvoudigd en werden enkele stationsgebouwen gesloopt. De stationsgebouwen van Wehl en Didam werden in 1973 vervangen door standaardgebouwen van het standaardtype Beilen. Het gebouw van Didam is in 2004 gesloopt en het gebouw van Wehl in 2010. Het stationsgebouw van Varsseveld werd in 1980 gesloopt. Ter vervanging is slechts een abri neergezet. Het stationsgebouw van Doetinchem werd drie jaar later vervangen door nieuwbouw. Hier verscheen wel weer een stationsgebouw. In 1985 werd, zoals vermeld, de voorstadshalte Doetinchem De Huet geopend. De halte kreeg een gebouw van het standaardtype Voorstadshalte uit de jaren 80. De halte Doetinchem West werd hierna gesloten. Er bestaan plannen om een tweede station in Zevenaar te bouwen bij de wijk Groot Holthuizen, Zevenaar Poort. De beoogde locatie is nabij de kruising met de A12.
Op 10 december 2006 werd ruim een kilometer van het station Terborg de voormalige stopplaats Gaanderen heropend. De stopplaats was in gebruik tussen 1927 en 1934. De halte kent ook nu slechts een perron zonder verdere voorzieningen, behalve een kaartautomaat.
Op 28 juni 2013 werd bekend dat het provinciebestuur van Gelderland 41,5 miljoen wil investeren in de verbetering van deze spoorlijn. Het gaat hierbij om onder meer aanleg van 4,5 kilometer dubbelspoor tussen Zevenaar en Didam, aanpassingen aan de overwegen, een fietstunnel in Zevenaar-Oost en toiletten op stations. Provinciale Staten zullen na de zomer een besluit nemen over de voorstellen.
Op 31 augustus 2015 werd de met 700 meter verlengde wisselplaats te Wehl in gebruik genomen.









Station Zevenaar
station Zevenaar stationsnaambord


geschiedenis
Het regionale station Zevenaar (lijn Zevenaar - Doetinchem - Winterswijk). Dit station, op 200 meter van het internationale station (lijn Zevenaar - Emmerik), wordt in 1970 afgebroken.
Nadat het gebouw vanaf 1 juni 1918 niet meer als station dienst doet, wordt het verbouwd tot woonhuis voor drie gezinnen.

Het oude station Zevenaar.












Comments